လျှော့ဈေးနဲ့ ဈေးနှုန်းတိုက်ပွဲမှာ ဝင်မပါဘဲ ဈေးကွက်ထိုးဖောက်ခြင်းအကြောင်း MBA မှပေးသော သင်ခန်းစာများ
- Naing Min Khant
- Jan 15
- 2 min read

စျေးကွက်များတွင် (အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်) ပြိုင်ဆိုင်မှုဟု ဆိုလိုက်သည်နှင့် "စျေးလျှော့ ရောင်းခြင်း" ဟူသော ရိုးရှင်းသည့် မဟာဗျူဟာတစ်ခုကိုသာ အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။
စျေးနှုန်းလျှော့ပေးခြင်းသည် ရေတိုတွင် အရောင်းတက်လာစေနိုင်သော်လည်း ရေရှည်အောင်မြင်မှု အတွက်မူ ခိုင်မာသော အာမခံချက် မပေးနိုင်ပါ။ စျေးနှုန်းတစ်ခုတည်းအပေါ် အခြေခံ၍ ယှဉ်ပြိုင်နေသော လုပ်ငန်းများသည် အမြတ်ငွေနည်းပါးခြင်း၊ ဖောက်သည်များက ကုန်အမှတ်တံဆိပ်အပေါ် သစ္စာရှိမှု (Brand Loyalty) အားနည်းခြင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများကို အမြဲမပြတ် ရင်ဆိုင်နေရ တတ်သည်။
MBA ပရိုဂရမ်များမှ ပေးသော အရေးကြီးဆုံး သင်ခန်းစာတစ်ခုမှာ "အောင်မြင်သော လုပ်ငန်းများသည် စျေးနှုန်းတစ်ခုတည်းဖြင့် မယှဉ်ပြိုင်ကြဘဲ တန်ဖိုး (Value)၊ မဟာဗျူဟာ (Strategy) နှင့် ကွဲပြားခြားနားမှု (Differentiation) တို့ဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်" ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် လုပ်ငန်းကို ထိခိုက် စေနိုင်သည့် စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲများအတွင်း မပါဝင်ဘဲ ထိရောက်စွာ မည်သို့ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ကြောင်း MBA သင်တန်း၏ သင်ခန်းစာများကို အခြေခံ၍ ရှင်းပြပေးသွားပါမည်။
စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲ (Price Wars) များသည် လုပ်ငန်းအတွက် အဘယ်ကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသနည်း
စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲဆိုသည်မှာ ပြိုင်ဘက်များက ဖောက်သည်ရရှိရန်အတွက် စျေးနှုန်းများကို အပြန်အလှန် အပြိုင်အဆိုင် လျှော့ချခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
အစပိုင်းတွင် စားသုံးသူများအတွက် အကျိုးရှိသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ လုပ်ငန်းများအတွက်မူ အောက်ပါ ဆိုးကျိုးများကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည် -
အမြတ်ငွေ (Profit margins) လျော့နည်းလာခြင်း။
ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ကုန်ပစ္စည်း အရည်အသွေး ကျဆင်းလာခြင်း။
ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ မတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း။
ရေရှည်တွင် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်ပုံရိပ် (Brand Image) ထိခိုက်ခြင်း။
ဖြစ်ရပ်အများစုတွင် စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲတွင် "အနိုင်ရသော" လုပ်ငန်းသည်ပင်လျှင် ရေရှည်တွင် ဆုံးရှုံးမှုများ နှင့် ကြုံတွေ့ရတတ်ပါသည်။
MBA အမြင် - စျေးနှုန်းထက် မဟာဗျူဟာဖြင့်သာ ယှဉ်ပြိုင်ပါ။
MBA သင်တန်းများတွင် စျေးနှုန်းဆိုသည်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ယှဉ်ပြိုင်မှုမဟာဗျူဟာ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုမျှသာဖြစ်ကြောင်း သင်ကြားပေးပါသည်။ ခိုင်မာသောလုပ်ငန်းများသည် "မည်သို့ပိုစျေးပေါအောင် လုပ်မည်နည်း" ဟူသော မေးခွန်းထက် "မည်သို့ ပို၍ ကွဲပြားခြားနားအောင် လုပ်မည်နည်း" ဟူသော အချက်ကိုသာ အာရုံစိုက်ကြပါသည်။
စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲအတွင်း မပါဝင်ဘဲ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် MBA မှ ပေးသော သင်ခန်းစာ (၇) ချက်
၁။ ကွဲပြားခြားနားမှုဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုအသာစီးရယူခြင်း (Differentiation)
MBA ကျောင်းသားများသည် လုပ်ငန်းတစ်ခုအနေဖြင့် အောက်ပါမေးခွန်းကို ရှင်းလင်းစွာ ဖြေဆိုနိုင်ရမည် ဟု လေ့လာကြရသည် - "ဖောက်သည်တွေက ငါတို့ကို ဘာကြောင့် ရွေးချယ်သင့်သလဲ။" ကွဲပြားခြားနားမှု ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့မှ လာနိုင်ပါသည် -
ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဝန်ဆောင်မှု။
ပိုမိုမြင့်မားသော အရည်အသွေး။
ထူးခြားသော အင်္ဂါရပ်များ (Unique features)။
ပိုမိုမြန်ဆန်သော ပို့ဆောင်မှု။
ခိုင်မာသော ကုန်အမှတ်တံဆိပ် ဂုဏ်သတင်း။
ဖောက်သည်များသည် ထိုကွဲပြားခြားနားမှုများကို ရှင်းလင်းစွာမြင်ရသောအခါ စျေးနှုန်းသည် ဒုတိယ ဦးစားပေးသာ ဖြစ်သွားပါသည်။
၂။ စျေးနှုန်းထက် "တန်ဖိုး" (Value) ကို ဦးစားပေးခြင်း
ဖောက်သည်များသည် အမြဲတမ်း စျေးအပေါဆုံးကို လိုချင်ကြသည်မဟုတ်ပါ။ သူတို့ပေးလိုက်ရသော ငွေကြေးနှင့် ထိုက်တန်သော "အကောင်းဆုံးတန်ဖိုး" ကိုသာ လိုချင်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ MBA ပရိုဂရမ်က အောက်ပါတို့ကို အလေးထားပါသည် -
ဖောက်သည်၏ လိုအပ်ချက်ကို နားလည်ခြင်း။
သူတို့၏ ပြဿနာများကို အမှန်တကယ် ဖြေရှင်းပေးနိုင်မည့် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဖန်တီးခြင်း။
မိမိပေးနိုင်သည့် တန်ဖိုးကို ရှင်းလင်းစွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုခြင်း။
၃။ ခိုင်မာသော Branding သည် စျေးနှုန်းအပေါ် ထိခိုက်လွယ်မှုကို လျှော့ချပေးသည်။
ခိုင်မာသော ကုန်အမှတ်တံဆိပ် (Brand) ရှိသည့် လုပ်ငန်းများသည် စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုကို ခံရနိုင်ခြေ နည်းပါးသည်။ MBA ပရိုဂရမ်များတွင် အောက်ပါတို့ကို သင်ကြားပေးသည် -
စျေးကွက်အတွင်း ကုန်အမှတ်တံဆိပ်၏ တည်ရှိမှု (Brand Positioning)။
ကုန်အမှတ်တံဆိပ်၏ သတင်းစကားကို တစ်သမတ်တည်းဖြစ်အောင် ထိန်းသိမ်းခြင်း။
ယုံကြည်စိတ်ချရသော Brand တစ်ခုဖြစ်လာပါက ပြိုင်ဆိုင်မှုပြင်းထန်သော စျေးကွက်တွင်ပင် မိမိ စျေးနှုန်းကို တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းထားနိုင်ပါသည်။
၄။ ဖောက်သည်၏ အတွေ့အကြုံ (Customer Experience) သည် မဟာဗျူဟာမြောက် လက်နက် ဖြစ်သည်။
ဖောက်သည်၏ အတွေ့အကြုံက သစ္စာရှိမှု (Loyalty) ကို မည်သို့လွှမ်းမိုးကြောင်း MBA ကျောင်းသားများ လေ့လာကြရသည်။ စျေးနှုန်းမလျှော့ဘဲ ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းဆိုသည်မှာ -
ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု။
မြန်ဆန်သော တုံ့ပြန်မှု။
စိတ်ချရသော အရောင်းအဝယ်အပြီး ဝန်ဆောင်မှု။
ဖောက်သည်များသည် ပေးလိုက်ရသော ငွေထက် သူတို့အပေါ် မည်သို့ဆက်ဆံခဲ့သည်ကို ပို၍ မှတ်မိနေ တတ်ကြပါသည်။
၅။ မှန်ကန်သော စျေးကွက်အပိုင်းအခြားကို ရွေးချယ်ခြင်း (Segmentation)
ဖောက်သည်တိုင်းသည် စျေးအပေါဆုံးကို ရှာနေသူများ မဟုတ်ကြပါ။ အချို့သော ဖောက်သည်များသည် အောက်ပါတို့အတွက် စျေးပိုပေးရန် ဝန်မလေးကြပါ -
စိတ်ချရမှု (Reliability)။
အဆင်ပြေချောမွေ့မှု (Convenience)။
ကျွမ်းကျင်မှု (Expertise)။
ရေရှည်လက်တွဲနိုင်မှု (Long-term relationships)။
ဖောက်သည်အားလုံးနောက်ကို လိုက်နေမည့်အစား မှန်ကန်သော ဖောက်သည်အမျိုးအစားအတွက် ယှဉ်ပြိုင်ခြင်းက ပို၍ ထိရောက်ပါသည်။
၆။ Cost Leadership သည် စျေးပေါခြင်းနှင့် မတူပါ။
MBA သင်တန်းတွင် အောက်ပါအချက်နှစ်ခုကို ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားထားပါသည် -
Low Price: စိတ်ခံစားမှုအပေါ် အခြေခံပြီး အန္တရာယ်များသော စျေးလျှော့ခြင်း။
Cost Leadership: မဟာဗျူဟာကျကျနှင့် စည်းကမ်းရှိရှိ ကုန်ကျစရိတ်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း။
Cost Leadership ဆိုသည်မှာ လုပ်ငန်းအတွင်း ကုန်ကျစရိတ်များကို အထိရောက်ဆုံး စီမံခန့်ခွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက အမြတ်ကို မထိခိုက်စေဘဲ စျေးကွက်အတွင်း ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သော စျေးနှုန်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။
၇။ ရေတိုလျှော့စျေးထက် ရေရှည်အတွေးအခေါ်ကို ဦးစားပေးခြင်း
MBA သင်တန်းသည် ခေါင်းဆောင်များကို ရေရှည်အတွက် စဉ်းစားရန် လေ့ကျင့်ပေးသည်။ "ဒီလ အရောင်းတက်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဟု မေးမည့်အစား၊ "ဖောက်သည်တွေ နှစ်ပေါင်းများစွာ ယုံကြည်ရမည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်အောင် ဘယ်လိုတည်ဆောက်မလဲ" ဟု မေးလေ့ရှိသည်။ ဤအတွေးအခေါ်က ဖျက်ဆီးတတ်သော စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲများကို ရှောင်ရှားစေပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုကို ဖြစ်စေပါသည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ဤအချက်က အဘယ်ကြောင့် အရေးပါသနည်း။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ SME လောကတွင် စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲများသည် အလွန်အဖြစ်များသည်။ လုပ်ငန်းရှင် အများစုသည် ရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် စျေးနှုန်းလျှော့ရောင်းရမည်ဟု ဖိအားပေးခံနေရသည်။
သို့သော် မဟာဗျူဟာမြောက် စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုကို အသုံးပြုသော လုပ်ငန်းများသည် -
သစ္စာရှိသော ဖောက်သည်အခြေခိုင်အောင် တည်ဆောက်နိုင်ကြသည်။
အမြတ်ငွေကို ကာကွယ်နိုင်ကြသည်။
ပို၍တည်ငြိမ်စွာ ကြီးထွားလာနိုင်ကြသည်။
ထိုအရာများသည် ကံကောင်းခြင်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ မဟာဗျူဟာမြောက် စီမံခန့်ခွဲမှု (Strategic Management) ကြောင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။
နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်-
စျေးနှုန်းတိုက်ပွဲများသည် ယနေ့အတွက် ဖောက်သည်များကို ရရှိစေနိုင်သော်လည်း၊ မဟာဗျူဟာ (Strategy) ကသာ မနက်ဖြန်အတွက် စျေးကွက်ကို အပိုင်ရစေနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ရေရှည်တည်တံ့သော ယှဉ်ပြိုင်မှုဆိုသည်မှာ -
၁။ ရှင်းလင်းသော ကွဲပြားခြားနားမှု (Differentiation)
၂။ ခိုင်မာသော တန်ဖိုးပေးစွမ်းနိုင်မှု (Value Proposition)
၃။ စနစ်ကျသော ဖောက်သည်ဆက်ဆံရေး (Thoughtful Customer Engagement)
၄။ စည်းကမ်းရှိသော ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Disciplined financial management)
တို့မှ လာခြင်းဖြစ်သည်။
အင်အားအကောင်းဆုံး လုပ်ငန်းများသည် "ငါတို့ ဘယ်လောက်အထိ စျေးလျှော့နိုင်သလဲ" ဟု မမေးကြဘဲ "ငါတို့ ဘယ်လောက်အထိ တန်ဖိုးရှိအောင် လုပ်နိုင်မလဲ" ဟုသာ မေးလေ့ ရှိကြပါသည်။




Comments