SME များ၏ အနိုင်နှင့်အရှုံးကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည့် "အချက်အလက်အခြေပြု ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း (Data-Driven Decisions)"

မြန်မာ့ SME (အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်း) ကဏ္ဍသည် မသေချာမရေရာမှုများ၊ လျင်မြန်သော အပြောင်းအလဲများနှင့် ပြင်းထန်သော ပြိုင်ဆိုင်မှုများကြားတွင် လည်ပတ်နေရသည်။

ဤအခြေအနေတွင် လုပ်ငန်းတစ်ခု ကြီးပွားမလား၊ သို့မဟုတ် နောက်ကျကျန်ခဲ့မလားဆိုသည်ကို စွမ်းရည်တစ်ခုက အဆုံးအဖြတ် ပေးလာပါလိမ့်မည်။ ၎င်းမှာ - "အချက်အလက်အခြေပြု ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်း (The ability to make data-driven decisions)" ပင် ဖြစ်သည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် အချက်အလက် (Data) သည် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးကြောင်း၊ SME အများစုသည် ပင်ကိုယ်အသိစိတ် (Intuition) ကိုသာ ဘာကြောင့် မှီခိုနေကြဆဲဖြစ်ကြောင်းနှင့် ခေတ်မီစီးပွားရေးလောကတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် MBA တွင် Digital Transformation (ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင်ကူးပြောင်းမှု) က ခေါင်းဆောင်များကို မည်သို့ ပြင်ဆင်ပေးသည်ကို ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါသည်။

အတွေ့အကြုံအခြေပြု စီမံခန့်ခွဲမှုမှသည် သက်သေအထောက်အထားအခြေပြု စီမံခန့်ခွဲမှုဆီသို့

အစဉ်အလာအားဖြင့် မြန်မာ့ SME များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အများစုသည် အောက်ပါတို့အပေါ် အခြေခံလေ့ရှိသည် -

• ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံ

• ပင်ကိုယ်အသိစိတ်နှင့် ခန့်မှန်းချက်များ (Instinct and assumptions)

• တရားဝင်မဟုတ်သော စကားများ

• ရေတိုတုံ့ပြန်မှုများ

အတွေ့အကြုံသည် တန်ဖိုးရှိသော်လည်း၊ ယနေ့ခေတ် စျေးကွက်များသည် ပင်ကိုယ်အသိစိတ် တစ်ခုတည်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရန် အလွန်ရှုပ်ထွေးလွန်းလှသည်။ MBA ပရိုဂရမ်များသည် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဖွဲ့စည်းပုံကျသော အချက်အလက်များနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများဖြင့် ပံ့ပိုးပေးသည့် "သက်သေအထောက်အထားအခြေပြု စီမံခန့်ခွဲမှု (Evidence-based management)" ဘက်သို့ ကူးပြောင်းရန် အလေးပေး သင်ကြားပေးသည်။

SME များအတွက် "Data-Driven" (အချက်အလက်အခြေပြုခြင်း) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

အချက်အလက်အခြေပြု ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း ဆိုသည်မှာ အဆင့်မြင့် နည်းပညာများ သို့မဟုတ် ငွေကုန် ကြေးကျများသော ဘတ်ဂျက်များ လိုအပ်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ၎င်းသည် အောက်ပါတို့ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည် -

• အရောင်းခေတ်ရေစီးကြောင်းများ (Sales trends) ကို ခြေရာခံခြင်း၊

• ဖောက်သည်အပြုအမူကို စောင့်ကြည့်ခြင်း၊

• ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အမြတ်အစွန်းကို နားလည်ခြင်း၊

• ဝန်ထမ်းစွမ်းဆောင်ရည်ကို တိုင်းတာခြင်း၊

• လုပ်ဆောင်ချက်များကို လမ်းညွှန်ရန် ရိုးရှင်းသော Analytics ကို အသုံးပြုခြင်း။

ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရှုပ်ထွေးဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှု (Clarity) ရှိစေရန် ဖြစ်သည်။

အချက်အလက်အခြေပြု SME များ အဘယ်ကြောင့် အနိုင်ရရှိမလဲ။

၁။ ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး တိကျသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ

အချက်အလက်များက မသေချာမရေရာမှုများကို လျှော့ချပေးသည်။ ခေါင်းဆောင်များသည် "ငါ့ စိတ်ထဲ ဘယ်လိုထင်လဲ" ဟု မေးမည့်အစား "အချက်အလက်တွေက ဘာကို ပြနေသလဲ" ဟု မေးခွန်းထုတ်လာကြသည်။ ဤသည်က အပြောင်းအလဲများကို လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်စေပြီး ငွေကုန်ကြေးကျများသော အမှားများကို လျော့နည်းစေသည်။

၂။ အကန့်အသတ်ရှိသော အရင်းအမြစ်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း

မြန်မာ့ SME များသည် ဘတ်ဂျက်အကန့်အသတ်ဖြင့် လည်ပတ်နေရသည်။ Data သည် ခေါင်းဆောင်များကို အောက်ပါအတိုင်း ကူညီပေးသည် -

• အမြတ်အစွန်းများသော ကုန်ပစ္စည်းများကို ခွဲခြားသိမြင်စေခြင်း၊

• ထိရောက်မှုမရှိသော နေရာများတွင် ငွေဖြုန်းတီးမှုကို ရပ်တန့်စေခြင်း၊

• ထိရောက်မှုအရှိဆုံး အခွင့်အလမ်းများကိုသာ အာရုံစိုက်စေခြင်း။

၃။ ဖောက်သည်များကို ပိုမိုခိုင်မာစွာ နားလည်ခြင်း

Data က အောက်ပါတို့ကို ဖော်ပြပေးသည် -

• သင့်ဖောက်သည် အစစ်အမှန်က ဘယ်သူတွေလဲ။

• သူတို့ ဘာကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဝယ်ယူကြသလဲ။

• သူတို့ ဘာကြောင့် ထွက်ခွာသွားကြသလဲ။

ဤထိုးထွင်းသိမြင်မှု (Insight) က လုပ်ငန်းများအား လူတိုင်းကို ရမ်းသမ်းရောင်းနေရခြင်းမှ တိကျသော တန်ဖိုးဖန်တီးပေးခြင်း (Targeted value creation) ဆီသို့ ပြောင်းလဲပေးသည်။

၄။ ပိုင်ရှင်တစ်ဦးတည်းအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချပေးခြင်း

SME အများစုသည် ဆုံးဖြတ်ချက်ချသူ တစ်ဦးတည်းအပေါ်တွင်သာ အလွန်အမင်း မှီခိုနေရသည်။ အချက်အလက်အခြေပြု စနစ်များသည် -

• ဆုံးဖြတ်ချက်များ တသမတ်တည်း ဖြစ်စေရန် ပံ့ပိုးပေးသည်။

• လုပ်ပိုင်ခွင့် လွှဲပြောင်းပေးခြင်း (Delegation) ကို ဖြစ်နိုင်စေသည်။

• အဖွဲ့အစည်း၏ ကြံ့ခိုင်မှုကို တိုးတက်စေသည်။

ထိုအခါ လုပ်ငန်းသည် လူပုဂ္ဂိုလ်အပေါ် မမူတည်ဘဲ တိုးချဲ့နိုင်စွမ်းရှိသော (Scalable) လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

၅။ အန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှုကို တိုးတက်စေခြင်း

Data သည် အောက်ပါတို့ကို မီးမောင်းထိုးပြသည် -

• ကြိုတင်သတိပေး လက္ခဏာများ၊

• ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက်လာမှုများ၊

• အရောင်းကျဆင်းမှုများ၊

ထို့ကြောင့် ခေါင်းဆောင်များသည် ပြဿနာများမှ အကျပ်အတည်းမဖြစ်မီ ကြိုတင်အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။

SME အများစု Data ကို အသုံးပြုရန် ဘာကြောင့် ရုန်းကန်နေရသလဲ။

အတွေ့ရများသော အတားအဆီးများမှာ -

• ဒစ်ဂျစ်တယ် ကျွမ်းကျင်မှု (Digital skills) အားနည်းခြင်း၊

• အချက်အလက်များကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းမှု မရှိခြင်း၊

• နည်းပညာကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊

• Data ဆိုသည်မှာ "ကုမ္ပဏီကြီးများအတွက်သာ ဖြစ်သည်" ဟူသော အယူအဆရှိခြင်း။

MBA တွင် Digital Transformation သင်ခန်းစာများသည် စိတ်ကူးယဉ် သီအိုရီများမဟုတ်ဘဲ၊ SME များနှင့် ကိုက်ညီသော လက်တွေ့ကျသည့် Tool များကို သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် ဤအတားအဆီးများကို ဖြေရှင်းပေးသည်။

MBA ၏ Digital Transformation က မည်သို့ ကွဲပြားစွာ သင်ကြားပေးသလဲ။

MBA ပရိုဂရမ်များက အောက်ပါတို့ကို အာရုံစိုက်သည် -

• Data ကို ထိုးထွင်းသိမြင်မှု (Insights) အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း

• Analytics ကို စီးပွားရေး မဟာဗျူဟာနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း

• Tools များကို အသုံးပြုရုံသာမက ဒစ်ဂျစ်တယ် အပြောင်းအလဲကို ဦးဆောင်ခြင်း

• မရေရာမှုများအောက်တွင် သက်သေအထောက်အထားဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း

အဓိက အာရုံစိုက်သည်မှာ နည်းပညာသက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သော သတင်းအချက်အလက်ဖြင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ခေါင်းဆောင်မှု ပေးနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။

Data ဆိုသည်မှာ IT လုပ်ငန်းဆောင်တာ မဟုတ်ပါ၊ "ခေါင်းဆောင်မှု Tool" ဖြစ်သည်။

MBA ၏ အဓိက သင်ခန်းစာတစ်ခုမှာ - "Digital transformation သည် IT ပရောဂျက်တစ်ခု မဟုတ်ပါ၊ ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှု (Leadership Responsibility) တစ်ခု ဖြစ်သည်" ဟူ၍ ဆိုပါသည်။

ခေါင်းဆောင်များသည် -

• မှန်ကန်သော မေးခွန်းများကို မေးရမည်။

• အဓိပ္ပာယ်ရှိသော တိုင်းတာမှုများ (Metrics) ကို တောင်းဆိုရမည်။

• မဟာဗျူဟာကို လမ်းညွှန်ရန် Insights များကို အသုံးပြုရမည်။

" ခေါင်းဆောင်မှု မပါဝင်ပါက Data များသည် အသုံးမဝင်ဘဲ ကျန်ရစ်နေမည်သာ ဖြစ်သည်။"

မြန်မာ့စီးပွားရေး အနာဂတ်အတွက် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း။

မြန်မာ့စျေးကွက် ပိုမိုပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်လာသည်နှင့်အမျှ -

• ပင်ကိုယ်အသိစိတ် (Intuition) ဖြင့်သွားသော လုပ်ငန်းများ ရုန်းကန်ရပါလိမ့်မည်။

• Data-driven လုပ်ငန်းများက ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲနိုင်ပါလိမ့်မည်။

• ဒစ်ဂျစ်တယ် ကျွမ်းကျင်သော ခေါင်းဆောင်များက အခြားသူများထက် သာလွန်ပါလိမ့်မည်။

အနိုင်ရသူနှင့် ရှုံးနိမ့်သူအကြား ကွာဟချက်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည် ဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ်ရလျှင်-

အချက်အလက် (Data) သည် အတွေ့အကြုံကို အစားထိုးရန် မဟုတ်ဘဲ၊ ပိုမိုအားကောင်းစေရန် ဖြစ်ပါသည်။

ဒေသန္တရ ဗဟုသုတ (Local knowledge) နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွေးခေါ်မှု (Analytical thinking) ကို ပေါင်းစပ်နိုင်သော လုပ်ငန်းများသည် ရေရှည်တိုးတက်မှုအတွက် အကောင်းဆုံး နေရာယူနိုင်ပါလိမ့်မည်။

မြန်မာ့ SME ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ နောက်တစ်ဆင့်တွင် - "ကုန်ပစ္စည်းများ" က မဟုတ်ဘဲ "ဆုံးဖြတ်ချက်များ" ကသာ ယှဉ်ပြိုင်မှုအသာစီးကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသွားပါလိမ့်မည်။