Degree vs Diploma vs Vocational Certificate: သင့်အတွက် အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်မှုက ဘာလဲ?

အထက်တန်းအောင်မြင်ပြီးနောက် (သို့မဟုတ်) ပြည်ပသို့ ပညာတော်သင်မသွားရောက်မီ "ဘာဆက်တက်ရမလဲ" ဆိုသည့် မေးခွန်းသည် ကျောင်းသားလူငယ်များအတွက် အရေးကြီးဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားအများစုသည် Degree (ဘွဲ့)၊ Diploma (ဒီပလိုမာ) နှင့် Vocational Certificate (သက်မွေးဝမ်းကျောင်းလက်မှတ်) စသည့် ရွေးချယ်စရာများကို တွေ့ရချိန်တွင် မည်သည်ကို ရွေးချယ်ရမှန်းမသိ ဝေခွဲရခက်လေ့ရှိကြပါသည်။ ပညာရေးလမ်းကြောင်းတစ်ခုစီတွင် ကိုယ်ပိုင် ရည်ရွယ်ချက်၊ အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ ရလဒ်ကောင်းများ အသီးသီးရှိကြပါသည်။

လူတိုင်းအတွက် "အကောင်းဆုံး" ဆိုသည့် ပုံသေရွေးချယ်မှုမျိုး မရှိပါ။ သင့်အတွက် "အသင့်တော်ဆုံး" ရွေးချယ်မှုသာ ရှိပါသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် သင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုရှိရှိဖြင့် မှန်ကန်စွာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန် ၎င်းတို့၏ ကွာခြားချက်များကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

အဓိက ပညာရေးလမ်းကြောင်း (၃) ခုကို နားလည်ခြင်း

၁။ Degree Programs (ဘွဲ့သင်တန်းများ)

Degree (ဘွဲ့) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

တက္ကသိုလ်များ (Universities) မှ ပေးအပ်သော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အရည်အချင်းစစ်လက်မှတ်ဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဦးစားပေးလေ့လာရပါသည်။

• သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ အသိပညာများ (Theory)

• ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွေးခေါ်မှုများ (Analysis)

• သုတေသနလုပ်ငန်းများ (Research)

• ရေရှည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု (Long-term career development)

ကြာမြင့်ချိန် -

• Bachelor’s Degree (ဘွဲ့ကြို): ၃ - ၄ နှစ်

• Master’s Degree (မဟာဘွဲ့): ၁ - ၂ နှစ်

မည်သူတွေအတွက် အသင့်တော်ဆုံးလဲ။

• ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သို့မဟုတ် စီမံခန့်ခွဲမှု (Managerial) ရာထူးများကို ရည်မှန်းထားသူများ။

• ကော်ပိုရိတ်လုပ်ငန်းကြီးများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများတွင် လုပ်ကိုင်လိုသူများ။

• ရေရှည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း တိုးတက်မှုကို မျှော်မှန်းသူများ။

• နောင်တစ်ချိန်တွင် မဟာဘွဲ့/ပါရဂူဘွဲ့များ ဆက်လက်ဆည်းပူးလိုသူများ။

အများဆုံးတွေ့ရလေ့ရှိသော ဘာသာရပ်များ -

• စီးပွားရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု (Business & Management)

• အင်ဂျင်နီယာ (Engineering)

• IT နှင့် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Computer Science)

• ပညာရေး (Education)

• ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုရေးသိပ္ပံ (Health & Social Sciences)

Study Abroad Insight: နိုင်ငံတကာတွင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုလိုသူများ၊ ခေါင်းဆောင်မှုအပိုင်းကို ဦးတည်သူများနှင့် ပညာရေးနယ်ပယ်တွင် ဆက်လက်တက်လှမ်းလိုသူများအတွက် Degree သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

၂။ Diploma Programs (ဒီပလိုမာသင်တန်းများ)

Diploma (ဒီပလိုမာ) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

စာတွေ့သီအိုရီနှင့် လက်တွေ့ကျွမ်းကျင်မှုတို့ကို မျှတစွာ ပေါင်းစပ်ထားသော လုပ်ငန်းခွင်အဓိကဦးစားပေး အရည်အချင်းစစ်လက်မှတ် ဖြစ်ပါသည်။

ကြာမြင့်ချိန် -

• ပုံမှန်အားဖြင့် ၁ - ၂ နှစ်

သင်ကြားပေးသော နေရာများ -

• ကောလိပ်များ (Colleges)

• တက္ကသိုလ်များ (Universities)

• အထူးပြုပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများ (Specialized Institutions)

မည်သူတွေအတွက် အသင့်တော်ဆုံးလဲ။

• လက်တွေ့ကျွမ်းကျင်မှုကို လျင်မြန်စွာ တတ်မြောက်လိုသူများ။

• စာသင်ချိန် တိုတိုဖြင့် ပြီးဆုံးလိုသူများ။

• လုပ်ငန်းခွင်သို့ စောစီးစွာ ဝင်ရောက်လိုသူများ။

• နောင်တွင် ဒီပလိုမာမှတဆင့် ဘွဲ့တစ်ခုရယူရန် (Top-up) ရည်ရွယ်ထားသူများ။

အများဆုံးတွေ့ရလေ့ရှိသော ဘာသာရပ်များ -

• စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Business Administration)

• ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး (Hospitality & Tourism)

• IT နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကျွမ်းကျင်မှု (IT & Digital Skills)

• ဒီဇိုင်းနှင့် မီဒီယာ (Design & Media)

• ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု (Logistics & Supply Chain)

Study Abroad Insight: ကျောင်းသားများစွာသည် မလေးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများတွင် ဒီပလိုမာမှတဆင့် ဘွဲ့တစ်ခုရယူရန် (Pathway) အဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိကြပါသည်။

၃။ Vocational Certificates (သက်မွေးဝမ်းကျောင်းလက်မှတ်များ)

Vocational Certificate ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။

တိကျသော အလုပ်အကိုင်တစ်ခုအတွက် လိုအပ်သည့် လက်တွေ့ကျွမ်းကျင်မှု (Hands-on skills) များကိုသာ သီးသန့် အဓိကထား သင်ကြားပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ကြာမြင့်ချိန် -

• လအနည်းငယ်မှ ၁ နှစ်အထိ

ပါဝင်လေ့ရှိသော အစီအစဉ်များ -

• လက်တွေ့ လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုများ (Practical training)

• အလုပ်သင်ဆင်းခြင်းများ (Internships or apprenticeships)

• လုပ်ငန်းခွင်နှင့် ကိုက်ညီသော ကျွမ်းကျင်မှုများ (Industry-aligned skills)

မည်သူတွေအတွက် အသင့်တော်ဆုံးလဲ။

• စာတွေ့ထက် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရခြင်းကို ပိုနှစ်သက်သူများ။

• အလုပ်အကိုင်အတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်စေမည့် ကျွမ်းကျင်မှုများကို လိုချင်သူများ။

• ကျောင်းပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်း အလုပ်ဝင်လိုသူများ။

• နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်လုပ်သားအဖြစ် လုပ်ကိုင်လိုသူများ။

အများဆုံးတွေ့ရလေ့ရှိသော ဘာသာရပ်များ -

• ဟိုတယ်နှင့် အချက်အပြုတ်ပညာ (Hospitality & Culinary Arts)

• မော်တော်ယာဉ်နှင့် စက်ပြင်ကျွမ်းကျင်မှု (Automotive & Mechanical Skills)

• ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အထောက်အကူပြု (Healthcare Assistance)

• ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ

• Dual Vocational Training (ကျောင်းတက်ရင်း အလုပ်လုပ်နိုင်သော စနစ်)

Study Abroad Insight: ဂျာမနီ၊ ဖင်လန်နှင့် ပြင်သစ်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် သက်မွေး ဝမ်းကျောင်းပညာနှင့် Dual Training စနစ်များကို အလွန်တန်ဖိုးထားကြပြီး အလုပ်အကိုင်ရရှိနိုင်မှုနှုန်း (Employability) မြင့်မားပါသည်။

နှိုင်းယှဉ်ချက်ဇယား

အချက်အလက် (Factor)	Degree (ဘွဲ့)	Diploma (ဒီပလိုမာ)	Vocational Certificate
ကြာမြင့်ချိန်	ရှည်လျားသည်	အလယ်အလတ်	တိုတောင်းသည်
အဓိကထားမှု	ပညာရပ်ဆိုင်ရာနှင့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်	လက်တွေ့နှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဦးစားပေး	ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အလုပ်အကိုင်အသင့်ဖြစ်မှု
ကုန်ကျစရိတ်	မြင့်မားသည်	အသင့်အတင့်	သက်သာသည်
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း	ပရော်ဖက်ရှင်နယ် / စီမံခန့်ခွဲမှု	နည်းပညာပိုင်း / ကြီးကြပ်ရေးမှူး	ကျွမ်းကျင်လုပ်သား
ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်	မြင့်မားသည် (ပညာဆက်လက်သင်ကြားနိုင်)	အလယ်အလတ်	အလုပ်အကိုင်ကိုသာ ဦးတည်သည်

သင့်အတွက် မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းကို ဘယ်လိုရွေးချယ်မလဲ။

အောက်ပါ အရေးကြီးမေးခွန်းများကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးကြည့်ပါ -

• ငါ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးကို လုပ်ချင်တာလဲ။

• ငါက သီအိုရီကို ပိုသဘောကျလား၊ လက်တွေ့လုပ်ရတာကို ပိုသဘောကျလား။

• ဘယ်လောက်မြန်မြန် လုပ်ငန်းခွင်ထဲ ဝင်ချင်သလဲ။

• ငါ့ရဲ့ ဘတ်ဂျက်နဲ့ အချိန်ပေးနိုင်မှုက ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။

• အနာဂတ်မှာ ပညာဆက်လက်သင်ကြားဖို့ အစီအစဉ်ရှိလား။

သင့်ရဲ့ အဖြေတွေက သင့်အတွက် မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းဆီကို ဦးဆောင်သွားပါလိမ့်မယ်။

ပညာရေးအတိုင်ပင်ခံ ပညာရှင်တစ်ဦး၏ အကြံပြုချက်

ကျောင်းသားတော်တော်များများက "ဘွဲ့ရတာက အမြဲတမ်း ပိုကောင်းတယ်" လို့ လွဲမှားစွာ ယူဆတတ်ကြပါတယ်။

တက္ကသိုလ်ပညာရေး၊ ဒီပလိုမာ နှင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာတို့၏ အနှစ်သာရမှာ -

• Degree သည် ရေရှည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တိုးတက်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။

• Diploma သည် လက်တွေ့ကျသော လုပ်ငန်းခွင်ဝင်ရောက်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။

• Vocational Certificate သည် ချက်ချင်းအလုပ်အကိုင်ရရှိနိုင်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။

ဉာဏ်အမြော်အမြင်အရှိဆုံး ရွေးချယ်မှုဆိုသည်မှာ အချိန်အကြာဆုံး ကျောင်းတက်ရခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်၊ စွမ်းရည်နှင့် အနာဂတ်အစီအစဉ်များနှင့် အကိုက်ညီဆုံးအရာကို ရွေးချယ်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။

ပြည်ပပညာသင်သွားရောက်ခြင်းက ဤလမ်းကြောင်းများကို မည်သို့ ပိုမိုခိုင်မာစေသနည်း။

ပြည်ပတွင် သွားရောက်သင်ကြားခြင်းက အောက်ပါတို့ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ပါသည် -

• နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံ (International exposure)

• လက်တွေ့ကျသော လေ့ကျင့်သင်ကြားမှု စံချိန်စံညွှန်းများ

• ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ

• လုပ်ငန်းခွင် ရွှေ့ပြောင်းနိုင်မှု (Career mobility)

မှန်ကန်သော လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ကျောင်းသားများသည် မိမိတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ရည်မှန်းချက်နှင့် မိမိသွားရောက်လိုသည့် နိုင်ငံအလိုက် ကိုက်ညီသော လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်နိုင်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်ရလျှင်-

လူတိုင်းအတွက် တစ်ခုတည်းသော "အကောင်းဆုံး" ရွေးချယ်မှုဆိုတာ မရှိပါဘူး။ သင့်အတွက် အသင့်တော်ဆုံး ရွေးချယ်မှုသာ ရှိပါတယ်။

အောင်မြင်မှုဆိုတာ သင်ဘာကို လေ့လာခဲ့သလဲဆိုတာထက် မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ပြီး ထိုရွေးချယ်မှုအပေါ် အပြည့်အဝ အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုကနေ လာပါတယ်။ ယနေ့ ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ တိကျမှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုက မနက်ဖြန်အတွက် ပိုမိုခိုင်မာသော အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်ပေးပါလိမ့်မယ်။

LumiLife Global EduConsult မှ သင့်ကို ဘယ်လိုကူညီပေးနိုင်သလဲ?

• ပြည်ပပညာသင်ကြားရေး ဆွေးနွေးအကြံပေးခြင်း (Study Abroad Counseling)၊

• အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်း (Career Pathway Guidance)၊

• ပြည်ပတက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်နှင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းကျောင်းများ လျှောက်ထားပေးခြင်း၊

• ကျောင်းသားများ၏ ရေရှည်အောင်မြင်မှုအတွက် စီမံကိန်းရေးဆွဲပေးခြင်း၊

  
  

  အစရှိသည့် ဝန်ဆောင်မှုများကို အကောင်းဆုံးဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါတယ်။