SME ပိုင်ရှင်တိုင်း ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်ထားသင့်သည့် ငွေစီးဆင်းမှု (Cash Flow) စီမံခန့်ခွဲနည်းလမ်းများ

အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်း (SME) တစ်ခုကို လည်ပတ်ရာတွင် အရောင်းရဆုံးဖြစ်ဖို့ သို့မဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းကောင်းတစ်ခု ရှိနေရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစု ကျရှုံးရခြင်းမှာ အမြတ်မရရှိသောကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ငွေလိုအပ်သည့်အချိန်တွင် လက်ထဲ၌ ငွေမရှိခြင်း (Running out of cash) ကြောင့်သာ ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။

အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ SME လောကတွင် သုံးစွဲသူများ၏ ငွေပေးချေမှုပုံစံများ၊ ငွေလဲလှယ်နှုန်းများနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်စရိတ်များသည် အချိန်နှင့်အမျှ အပြောင်းအလဲမြန်ဆန်လှသည်။ ထို့ကြောင့် "ငွေစီးဆင်းမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Cash Flow Management)" သည် လုပ်ငန်းရှင်တိုင်း မဖြစ်မနေ တတ်မြောက်ထားသင့်သည့် အရေးအကြီးဆုံး ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် Cash Flow အကြောင်းကို လွယ်ကူရိုးရှင်းစွာ ရှင်းပြထားပြီး SME လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စီးပွားရေးပညာရပ် လေ့လာနေသူများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်တွေ့အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီမည့် ဥပမာများကိုလည်း ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

Cash Flow ဆိုတာဘာလဲ။

(ရိုးရှင်းသော ဖွင့်ဆိုချက်)

Cash Flow ဆိုသည်မှာ သင့်လုပ်ငန်းအတွင်းသို့ ငွေဝင်လာခြင်းနှင့် ပြန်လည်စီးထွက်သွားခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆိုလိုသည်။

• Cash Inflow (ငွေဝင်ခြင်း): ဥပမာ - ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဆိုင်တစ်ဆိုင်၏ နေ့စဉ်ရောင်းရငွေ၊ လက်ကားဒိုင်များထံမှ ရရှိသောငွေ၊ Online Order မှ ဝင်ငွေများ။

• Cash Outflow (ငွေထွက်ခြင်း): ဥပမာ - ဆိုင်ခန်းငှားရမ်းခ၊ ဝန်ထမ်းလစာ၊ ကုန်ကြမ်းဖိုးပေးချေခြင်း၊ မီတာခ၊ အင်တာနက်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ။

ဥပမာ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်တစ်ဆိုင်သည် နေ့စဉ် ရောင်းအားကောင်းနေနိုင်သည်။ သို့သော် လကုန်၍ ဖောက်သည်များထံမှ လပေးငွေမကောက်ခံရသေးမီ ဆိုင်ခန်းခနှင့် ကုန်ကြမ်းဖိုးများကို အရင်ပေးချေရမည်ဆိုပါက၊ ရောင်းအားကောင်းသော်လည်း လက်ငင်းငွေပြတ်လပ်မှု (Cash Shortage) နှင့် ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါသည်။

SME များအတွက် Cash Flow သည် အဘယ်ကြောင့် အဓိကပြဿနာ ဖြစ်နေရသနည်း။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော အကြောင်းရင်းများမှာ -

• လက်လီဆိုင်များနှင့် ဖြန့်ချိရေးသမားများကို အကြွေးစနစ်ဖြင့် ရောင်းချရခြင်း။

• ဝယ်ယူသူများကိုယ်တိုင် ငွေကြေးအခက်အခဲကြောင့် ငွေပေးချေမှု နှောင့်နှေးခြင်း။

• ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်း (ငှားရမ်းခ၊ စက်သုံးဆီ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး)။

• ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းမရှိခြင်း (လုပ်ငန်းသုံးငွေနှင့် ကိုယ်ပိုင်ငွေ ရောနှော သုံးစွဲခြင်း)။

SME လုပ်ငန်းရှင်အများစုသည် စာရင်းမှတ်တမ်းထားရှိခြင်းထက် မိမိမှတ်ဉာဏ်ကိုသာ အားကိုး လေ့ရှိကြပြီး ၎င်းသည် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ကို ပိုမိုကြီးမားစေပါသည်။

မဖြစ်မနေ သိထားသင့်သည့် Cash Flow စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းများ

၁။ လုပ်ငန်းသုံးငွေနှင့် ကိုယ်ပိုင်ငွေကို ခွဲခြားထားပါ

ဥပမာ - ရပ်ကွက် ကုန်စုံဆိုင်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးသည် ဆိုင်ဝင်ငွေ၊ မိသားစု အသုံးစရိတ်နှင့် သားသမီး ကျောင်းစရိတ်အားလုံးကို ပိုက်ဆံအံဆွဲ တစ်ခုတည်းမှ ရောနှောသုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ လကုန်သောအခါ ဆိုင်က အမြတ်ထွက်သည် (သို့မဟုတ်) ရှုံးသည်ကို တိကျစွာ မပြောနိုင်တော့ပေ။

အကောင်းဆုံး နည်းလမ်း -

• လုပ်ငန်းအတွက် သီးသန့်ပိုက်ဆံအိတ် သို့မဟုတ် ဘဏ်အကောင့် ထားရှိပါ။

• မိမိကိုယ်ကို လစာသတ်မှတ်ပြီး လစဉ် ပုံမှန်ထုတ်ယူသုံးစွဲပါ။ 

ဤရိုးရှင်းသော အလေ့အကျင့်တစ်ခုကပင် ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုကို သိသိသာသာ ကောင်းမွန်စေပါသည်။

၂။ ငွေစီးဆင်းမှုကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးပါ

ဥပမာ - အထည်ဆိုင်တစ်ဆိုင်သည် ဆိုင်ခန်းခပေးရမည့်ရက်ရောက်မှ ပိုက်ဆံရေတွက်ကြည့်လေ့ ရှိသည်။ ရောင်းအားကောင်းသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း တကယ်တမ်းပေးချေရမည့်အချိန်တွင် လက်ထဲ ၌ ငွေမလောက်ငှခြင်းမျိုး ကြုံရတတ်သည်။

လုပ်ဆောင်သင့်သည့် နည်းလမ်း -

• နေ့စဉ် ဝင်ငွေ/ထွက်ငွေ စာရင်းသွင်းပါ။

• အပတ်စဉ် (သို့) လစဉ် စာရင်းချုပ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။

• စာအုပ်၊ Excel သို့မဟုတ် ဖုန်းဆော့ဖ်ဝဲတစ်ခုခုကို အသုံးပြုပါ။ အောင်မြင်နေသော မြန်မာ SME အများစုသည် ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်မကူးပြောင်းမီ လက်ရေးစာရင်းများဖြင့် စနစ်တကျ စတင်ခဲ့ကြ သူများဖြစ်သည်။

• 
  

၃။ ဖောက်သည်များ၏ ငွေပေးချေမှုကို စနစ်တကျ စီမံပါ။

ဥပမာ - ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းတစ်ခုသည် ပွဲစီစဉ်သူများနှင့် ဆိုင်များကို ဗီနိုင်းနှင့် လက်ကမ်းစာစောင်များ အကြွေးရောင်းချပေးသည်။ ဖောက်သည်များက ရက် ၃၀ မှ ၆၀ ကြာမှ ငွေချေလေ့ရှိသော်လည်း၊ ဝန်ထမ်းလစာနှင့် စက္ကူဖိုး၊ မင်ဖိုးများကိုမူ ချက်ချင်းပေးချေနေရသည်။

လိမ္မာပါးနပ်သော ဖြေရှင်းနည်း -

• အနည်းဆုံး ၅၀% စရန်ငွေ (Advance payment) တောင်းခံပါ။

• ငွေပေးချေရမည့် ရက်ကို တိကျစွာ သတ်မှတ်ပါ။

• ငွေချေ ရေရှည်ပျက်ကွက်သူများကို အကြွေးရောင်းခြင်း ရပ်ဆိုင်းပါ။ 

"ကတိပေးထားသောငွေထက် လက်ထဲရောက်လာသောငွေက ပိုစိတ်ချရသည်။"

၄။ ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ပုံသေစရိတ်များကို ထိန်းချုပ်ပါ။

ဥပမာ - ကော်ဖီဆိုင်တစ်ဆိုင်သည် ရောင်းအားကောင်းသည့် ရာသီတွင် ဆိုင်အပြင်အဆင် ပြင်ဆင်ခြင်း နှင့် ဝန်ထမ်းအပိုခေါ်ခြင်းများကို ပြုလုပ်သော်လည်း၊ ရောင်းအားကျသည့်လများတွင် ထိုကုန်ကျ စရိတ်များကို လျှော့ချရန် မေ့လျော့နေတတ်သည်။

ကောင်းမွန်သော အလေ့အကျင့် -

• လစဉ် ကုန်ကျစရိတ်များကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပါ။

• မလိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းပါ။

• ကုန်ကြမ်းပေးသွင်းသူများ (Suppliers) သို့မဟုတ် အိမ်ရှင်နှင့် ညှိနှိုင်းနိုင်ပါက ညှိနှိုင်းပါ။ သာမန်အချိန်တွင် ငွေအနည်းငယ်ချွေတာထားခြင်းက အခက်အခဲကြုံသည့်အခါ သင့် Cash Flow ကို ကာကွယ်ပေးပါလိမ့်မည်။

  
  

၅။ အရေးပေါ် ငွေသီးသန့်ထားရှိပါ။ (Cash Reserve)

ဥပမာ - နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေး မရေရာမှုများ ကြုံလာရသည့်အခါ ဝယ်သူအသွားအလာ ရုတ်တရက် ကျဆင်းသွားတတ်သည်။ လက်ထဲတွင် အရေးပေါ်ငွေ မရှိသော SME များသည် လစာနှင့် ဆိုင်ခန်းခပေးရန် အကြီးအကျယ် ဒုက္ခရောက်ကြရသည်။

အကြံပြုချက် -

• ရောင်းအားကောင်းသည့်လများတွင် အမြတ်ငွေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖယ်ထားပါ။

• လုပ်ငန်းလည်ပတ်စရိတ် အနည်းဆုံး ၃ လစာကို အရေးပေါ်ငွေအဖြစ် သိမ်းဆည်းထားပါ။ ဤနည်းလမ်းသည် အရောင်းပါးသည့်အချိန်များနှင့် မမျှော်လင့်ထားသော အခြေအနေများကို ကျော်ဖြတ်နိုင်စေသည်။

  
  

၆။ အနာဂတ် ငွေစီးဆင်းမှုကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းပါ။ (Forecasting)

ဥပမာ - ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်း အရောင်းဆိုင်တစ်ဆိုင်သည် ပွင့်လင်းရာသီတွင် အရောင်းသွက်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားသော်လည်း၊ ကုန်ပစ္စည်းဖိုးများကို ဝယ်သူများထံမှ ငွေမရမီ ပေးသွင်းရမည်ဆိုသည့် အချက်ကို မေ့လျော့နေတတ်သည်။

ရိုးရှင်းသော ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု၏ အကျိုးကျေးဇူးများ -

• ငွေမပြတ်လပ်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း။

• လုပ်ငန်းတိုးချဲ့သင့်၊ မချဲ့သင့် (သို့) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဆိုင်းငံ့သင့်၊ မသင့် ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း။ လစဉ် ရိုးရှင်းသော ခန့်မှန်းချက်လုပ်ဆောင်ခြင်းက ကြီးမားသော ဘဏ္ဍာရေးဖိစီးမှုများကို ကာကွယ် ပေးနိုင်ပါသည်။

၇။ အမြတ် (Profit) နှင့် ငွေသား (Cash) ကွာခြားချက်ကို နားလည်ပါ။

ဥပမာ - ဖုန်းအရောင်းဆိုင်တစ်ဆိုင်သည် ဖုန်းများကို အရစ်ကျ (သို့) အကြွေးစနစ်ဖြင့် ရောင်းချသော ကြောင့် စာရင်းတွင် အမြတ်ပြနေသော်လည်း၊ ငွေမကောက်ခံရသေးသောကြောင့် ဒိုင်များကို ငွေပြန်ချေ ရန် အခက်အခဲရှိနေသည်။

အဓိက သင်ခန်းစာ -

• Profit (အမြတ်) ဆိုသည်မှာ စာရွက်ပေါ်တွင် ကြည့်ကောင်းသောအရာ ဖြစ်သည်။

• Cash (လက်ငင်းငွေ) သည်သာ လုပ်ငန်းကို ဆက်လက်အသက်ရှင်စေသောအရာ ဖြစ်သည်။ အောင်မြင်သော SME များသည် နှစ်ခုစလုံးကို စီမံခန့်ခွဲသော်လည်း "ငွေသား (Cash)" ကို ဦးစားပေးလေ့ရှိသည်။

SME များအတွက် စီးပွားရေးပညာသည် အဘယ်ကြောင့် အရေးပါသနည်း

Cash Flow ပြဿနာအများစုသည် ကြိုးစားမှုမရှိခြင်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဗဟုသုတ နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရသည်။

BBA နှင့် MBA ကဲ့သို့သော ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သင်တန်းများတွင် ကျောင်းသားများသည် အောက်ပါတို့ကို လေ့လာခွင့်ရရှိကြသည်-

• ဘဏ္ဍာရေး စီမံခန့်ခွဲမှု (Financial Management)

• ငွေစီးဆင်းမှု ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်း (Cash Flow Forecasting)

• ကုန်ကျစရိတ် ထိန်းချုပ်မှု မဟာဗျူဟာများ (Cost Control Strategies)

• လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်များကို အခြေခံ၍ စီးပွားရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း

ဤကျွမ်းကျင်မှုများသည် အနာဂတ်စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် မန်နေဂျာများအတွက် SME လုပ်ငန်းများကို နှစ်ပေါင်းများစွာ နောက်ကျစေမည့် အမှားများမှ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။

အချုပ်အားဖြင့်-

ငွေစီးဆင်းမှု (Cash Flow) သည် SME လုပ်ငန်းတိုင်း၏ အသက်သွေးကြောဖြစ်သည်။ သင် မည်မျှပင် ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ပါစေ၊ Cash Flow စီမံခန့်ခွဲမှု ညံ့ဖျင်းပါက သင့်လုပ်ငန်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုကို ရပ်တန့်စေနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး ရပ်ဆိုင်းသွားသည်အထိ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

အထက်ပါ နည်းလမ်းများကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်ခြင်းအားဖြင့် SME လုပ်ငန်းရှင်များသည် -

• ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများကို လျှော့ချနိုင်မည်။

• ပိုမိုမှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်နိုင်မည်။

• ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို တည်ဆောက်နိုင်မည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခိုင်မာသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် ကြိုးစားအားထုတ်မှု (Hard Work) သာမက၊ လိမ္မာပါးနပ်သော ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Smart Financial Management) ပါ လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း...။