အရောင်းကောင်းသော်လည်း ဆုံးဖြတ်ချက်လွဲမှားခြင်း - SME လုပ်ငန်းများ၏ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု ပြဿနာများ

မြန်မာ SME လုပ်ငန်းရှင်အများစု ယုံကြည်ထားသည့် အယူအဆတစ်ခုမှာ - "အရောင်းသွက်ရင် လုပ်ငန်းအခြေအနေကောင်းတယ်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ ထိုသို့မဟုတ်တတ်ပါ။

လက်လီဆိုင်များ၊ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အရောင်းစာရင်း (Sales numbers) ကောင်းနေသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးအင်အား (Financial health) နည်းပါးနေတတ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ရောင်းအားကောင်းခြင်းနောက်ကွယ်၌ ဖုံးကွယ်နေတတ်သည့် ဘဏ္ဍာရေးဆုံးဖြတ်ချက် အမှားများအကြောင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုသည်မှာ ငွေရှာခြင်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မှန်ကန်စွာ တွေးခေါ်တတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြထားပါသည်။

အရောင်းကောင်းခြင်းက ယုံကြည်မှုကိုပေးနိုင်သော်လည်း ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို မပေးနိုင်ပါ။

အရောင်းမြင့်မားခြင်းက လုံခြုံသည်ဟူသော မှားယွင်းသည့်စိတ် (False sense of security) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။လူစည်ကားသောဆိုင်၊ ဖောက်သည်အပြည့်နှင့် နေ့စဉ် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေခြင်းတို့သည် အပြင်ပန်းကြည့်လျှင် အောင်မြင်နေသည်ဟု ထင်ရသည်။ သို့သော် အတွင်းပိုင်းတွင် ထိုလုပ်ငန်းသည် -

• ချေးငွေများဖြင့် လည်ပတ်နေရခြင်း၊

• ကုန်ပစ္စည်းပေးသွင်းသူများကို ငွေချေရန် ရုန်းကန်နေရခြင်း၊

• ရေတို ငွေကြေးဖြေရှင်းနည်းများကိုသာ အားကိုးနေရခြင်းများ ဖြစ်နေနိုင်သည်။

  
  

"အရောင်း (Sales) ဆိုသည်မှာ လှုပ်ရှားမှု (Activity) ကို ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Financial Management) ဆိုသည်မှာ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း (Control) ကို ပြသခြင်းဖြစ်သည်။"

အဓိကပြဿနာ - "အရောင်းမဟုတ်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းသာ"

SME များ၏ ဘဏ္ဍာရေးပြဿနာများသည် ဝင်ငွေနည်းခြင်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပုံ လွဲမှားခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ အတွေ့ရအများဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုင်ရာ အမှားများကို လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။

ပြဿနာ (၁) - ကိန်းဂဏန်းကိုမကြည့်ဘဲ စိတ်ဆန္ဒဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း

SME လုပ်ငန်းရှင်အများစုသည် အတွေ့အကြုံ၊ စိတ်ထင်မြင်ချက် (Intuition) သို့မဟုတ် နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရသော ဖိအားများအပေါ် မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိသည်။ 

ဥပမာများ -

• "ဒီလ အရောင်းသွက်တယ်၊ ဒါလေးတော့ ဝယ်နိုင်ပါတယ်"

• "ပိုက်ဆံအံဆွဲထဲ ငွေရှိနေတာပဲ၊ အခု ရင်းလိုက်ကြစို့" 

ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်မပါဘဲ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များပါသည်။

အကျိုးဆက် - သုံးစွဲမှုလွန်ကဲခြင်း၊ တတ်နိုင်စွမ်းကို မှားယွင်းစွာ တွက်ချက်မိခြင်းနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် လိုငွေပြမှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း။

စမတ်ကျသော မန်နေဂျာများသည် "ကိန်းဂဏန်းတွေက ဘာပြောနေသလဲ (What do the numbers say?)" ဟု အမြဲမေးလေ့ရှိသည်။

ပြဿနာ (၂) - လုပ်ငန်းသုံးငွေကို ကိုယ်ပိုင်ငွေကဲ့သို့ သဘောထားခြင်း

ဒါက စာရင်းကိုင်ပြဿနာသက်သက် မဟုတ်ပါ၊ စီမံခန့်ခွဲသူ၏ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ (Management Mindset) ပြဿနာဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းသုံးငွေကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကိစ္စများအတွက် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ယူသုံးစွဲသောအခါ -

• လုပ်ငန်း၏ စွမ်းဆောင်ရည် အစစ်အမှန်ကို မမြင်ရတော့ပေ။

• ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် မဟာဗျူဟာမကျတော့ဘဲ စိတ်ခံစားမှုနောက်သို့ ပါသွားတတ်သည်။

အကျိုးဆက် - မိမိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် လုပ်ငန်းကို ကောင်းကျိုးဖြစ်စေသလား၊ ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသလားဆိုသည်ကို ပိုင်ရှင်ကိုယ်တိုင် ရှင်းလင်းစွာ မမြင်နိုင်တော့ပါ။ 

“ပရော်ဖက်ရှင်နယ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုသည် ဘဏ္ဍာရေးကို စည်းကမ်းတကျ ကိုင်တွယ်ပါသည်။”

ပြဿနာ (၃) - အချိန်မတန်မီ လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်း

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရောင်းတက်လာသည်နှင့် တပြိုင်နက် လုပ်ငန်းအလျင်အမြန်ချဲ့ထွင်တတ်ကြသည်။ 

ဥပမာများ -

• ဆိုင်ခွဲ နောက်တစ်ဆိုင်ထပ်ဖွင့်ခြင်း

• ဝန်ထမ်းအင်အား တိုးမြှင့်ခြင်း

• ကုန်ပစ္စည်းလက်ကျန် (Inventory) အများအပြား ဝယ်လှောင်ခြင်း သို့သော် လုပ်ငန်းကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ပုံသေကုန်ကျစရိတ် (Fixed Costs)၊ စွန့်စားရမှု (Risks) နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု ရှုပ်ထွေးခြင်းများလည်း မြင့်တက်လာသည်။

အကျိုးဆက် - လုပ်ငန်းသည် အရွယ်အစား ကြီးလာသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေးအရ အားနည်းသွားသည်။ 

“လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ခြင်းသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှု (Excitement) နောက်သို့မလိုက်ဘဲ ဘဏ္ဍာရေး အဆင်သင့်ဖြစ်မှု (Financial Readiness) နောက်သို့သာ လိုက်သင့်သည်။”

ပြဿနာ (၄) - "အသေးအဖွဲ" ဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ ကုန်ကျစရိတ်ကို လျစ်လျူရှုခြင်း

SME အများစုသည် ကုန်ကျစရိတ်ကြီးကြီးမားမားများကိုသာ အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်သော ဆုံးဖြတ်ချက်အသေးစားလေးများသည် လုပ်ငန်းကို တိတ်တဆိတ် ထိခိုက်စေနိုင်သည် -

• လျှော့စျေး အသေးစားများ ပေးခြင်း

• စာရင်းမသွင်းထားသော အသေးသုံးစရိတ်များ (Petty cash)

• ဖောက်သည်များအား တရားဝင်မဟုတ်ဘဲ အကြွေးပေးခြင်း

အကျိုးဆက် - မိမိတို့ သတိမထားမိလိုက်ဘဲ အမြတ်ငွေ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ဆုံးသွားသည်။ 

“ခိုင်မာသော ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုသည် ဂဏန်းကြီးများကိုသာမက အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုပါ ဂရုပြုပါသည်။”

ပြဿနာ (၅) - အနာဂတ်အတွက် ဘဏ္ဍာရေးအမြင် မရှိခြင်း

SME လုပ်ငန်းရှင်အများစုသည် လအလိုက်၊ နှစ်အလိုက် စီမံကိန်းချခြင်းထက် နေ့စဉ် ငွေကြေးအခြေအနေကိုသာ စီမံနေတတ်ကြသည်။ ရှေ့ကို ကြိုမကြည့်သောအခါ -

• ငွေကြေးပြတ်လပ်မှုများက အံ့အားသင့်စရာအဖြစ် ရောက်လာတတ်သည်။

• လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ခြင်းသည် အန္တရာယ်များသော အလုပ်ဖြစ်လာသည်။

• ပြဿနာတက်မှ အမှန်တကယ် ကြိုတင်သိနိုင်သော ကိစ္စများကို ရုတ်တရက် ဘေးဒုက္ခကဲ့သို့ ခံစားရတတ်သည်။

အကျိုးဆက် - လုပ်ငန်းသည် တိုးတက်မှုအဆင့် (Growth Mode) သို့ မရောက်ဘဲ ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးအဆင့် (Survival Mode) တွင်သာ လည်ပတ်နေရသည်။ 

“ကောင်းမွန်သော စီမံခန့်ခွဲမှုသည် ယနေ့အတွက်သာမက အနာဂတ်ကိုပါ အမြဲမျှော်ကြည့်လေ့ရှိသည်။”

SME များတွင် ဤအရာများ ဘာကြောင့် ဖြစ်နေရသနည်း

ဤစိန်ခေါ်မှုများသည် လုပ်ငန်းရှင်များ ပေါ့ဆသောကြောင့် ဖြစ်ရခြင်း မဟုတ်ပါ။ အဓိက အကြောင်းရင်းများမှာ -

• လုပ်ငန်းရှင်အများစုသည် ပညာရပ်ဖြင့် သင်ယူခြင်းထက် အတွေ့အကြုံဖြင့် သင်ယူကာ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နေကြခြင်း။

• ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာထားခြင်း (Self-taught)။

• နေ့စဉ် လုပ်ငန်းခွင်ဖိအားများကြောင့် သုံးသပ်တွက်ချက်ရန် အချိန်မရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

"အရောင်းကို မျက်မြင်တွေ့နိုင်သော်လည်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းသည် တိတ်ဆိတ်စွာ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး ထိုအရာကသာ အောင်မြင်မှုကို အဆုံးအဖြတ်ပေးပါသည်။"

ခိုင်မာသော ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၏ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အမှန်

ခိုင်မာသော ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုသည်မှာ စာရင်းကိုင်ခြင်း (Accounting) သက်သက် မဟုတ်ပါ။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ -

• ငွေမသုံးစွဲမီ စဉ်းစားချင့်ချိန်ခြင်း။

• လုပ်ငန်းမချဲ့ထွင်မီ စွန့်စားရနိုင်ခြေ (Risk) ကို အကဲဖြတ်ခြင်း။

• ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အထောက်အကူပြုရန် Data များကို အသုံးပြုခြင်း။

• အခွင့်အလမ်းနှင့် တည်ငြိမ်မှု နှစ်ခုကြား မျှတအောင် ထိန်းညှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤစိတ်ဓာတ်သည် "အလုပ်ရှုပ်သော လုပ်ငန်း" နှင့် "အောင်မြင်သော လုပ်ငန်း" ကို ခွဲခြားပေးသည့် အရာဖြစ်သည်။

စနစ်ကျသော စီးပွားရေးပညာ လေ့လာခြင်း၏ တန်ဖိုး

BBA နှင့် MBA ကဲ့သို့သော ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သင်တန်းများတွင် ကျောင်းသားများကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့ကျင့်ပေးသည် -

• အခြေအနေများကို ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ သုံးသပ်ခြင်း။

• ဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များကို နားလည်ခြင်း။

• တိုးတက်မှုကို တာဝန်ယူမှုရှိစွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း။

• စိတ်ခံစားချက်ဖြင့်မဟုတ်ဘဲ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုဖြင့် ဦးဆောင်ခြင်း။ ဤပညာရပ်များသည် လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံများကို မဟာဗျူဟာမြောက် စွမ်းဆောင်ရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပါသည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်-

အရောင်းကောင်းခြင်းသည် အားတက်စရာဖြစ်သော်လည်း၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် လမ်းမှားသို့ ပို့ဆောင်နိုင်ပါသည်။ ရေရှည်အောင်မြင်သော မြန်မာ SME လုပ်ငန်းများသည် အရောင်းအများဆုံး လုပ်ငန်းများမဟုတ်ဘဲ၊ အောက်ပါအချက်များကို ပိုင်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများသာ ဖြစ်ကြသည် -

• စည်းကမ်းရှိသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ တွေးခေါ်မှု၊

• တိကျသော အချက်အလက်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း၊

• မဟာဗျူဟာမြောက် ခေါင်းဆောင်မှု၊

"အရောင်းသည် အရှိန်အဟုန် (Momentum) ကို တည်ဆောက်ပေးပြီး၊ ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှု (Sustainability) ကို တည်ဆောက်ပေးပါသည်။"