ဝန်ထမ်းဘဝမှ စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်ဆီသို့၊ အလုပ်မထွက်မီ မဖြစ်မနေ လိုအပ်သော ကျွမ်းကျင်မှုများ

ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဝန်ထမ်းအများစုသည် လက်ရှိအလုပ်မှထွက်ပြီး ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု စတင်ရန် အိပ်မက်မက်လေ့ ရှိကြပါသည်။

"ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းရှင်" (To be your own boss) ဟူသော အကြံဉာဏ်သည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော်လည်း စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးအဖြစ် အောင်မြင်ရန်အတွက် ပြင်းပြသောဆန္ဒ (Passion) နှင့် သတ္တိ (Courage) ရှိရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ပါ။ လက်ရှိအလုပ်မှ မထွက်ခွာမီ မှန်ကန်သော ကျွမ်းကျင်မှုများနှင့် စိတ်နေ သဘောထားများကို ကြိုတင်မွေးမြူထားရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် အနာဂတ်လုပ်ငန်းရှင်လောင်းများအနေဖြင့် ရေရှည်အောင်မြင်မှု ရရှိနိုင်ရန် မဖြစ်မနေ တည်ဆောက်ထားသင့်သည့် အဓိက အရည်အချင်းများကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပါသည်။

ဝန်ထမ်းကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်ခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းရှင်ကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်ခြင်း ဘာကြောင့်မတူညီရသလဲ။

ထူးချွန်သော ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဆိုသည်မှာ -

• ချမှတ်ထားသော စနစ်များကို လိုက်နာသူ။

• ပေးအပ်သော တာဝန်များကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်သူ။

• သတ်မှတ်ထားသော အခန်းကဏ္ဍ (Role) ဘောင်အတွင်းမှ လုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်သည်။

စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဆိုသည်မှာ -

• စနစ်များကို ဖန်တီးတည်ဆောက်သူ။

• အချက်အလက် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိသော အခြေအနေမျိုးတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်သူ။

• ရလဒ်အားလုံးအတွက် တာဝန်အပြည့်အဝ ယူရသူ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ဝန်ထမ်းဘဝမှ လုပ်ငန်းရှင်ဘဝသို့ ကူးပြောင်းခြင်းသည် ပိုမိုကြိုးစားလုပ်ကိုင်ရရုံသာမက ကျွမ်းကျင်မှုအသစ်များလည်း လိုအပ်ပါသည်။

၁။ ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အသိပညာ (စာရင်းကိုင်ပညာ သက်သက်မဟုတ်ပါ။)

လုပ်ငန်းစတင်သူ အများစုသည် ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုအပေါ် နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းကြောင့် ကျရှုံးလေ့ရှိပါသည်။ အလုပ်မထွက်မီ အောက်ပါအချက်များကို နားလည်ထားသင့်ပါသည် -

• Cash flow vs Profit: ငွေဝင်ငွေထွက် (Cash flow) နှင့် အမြတ်ငွေ (Profit) ကွာခြားချက်။

• Costs: ပုံသေကုန်ကျစရိတ် (Fixed costs) နှင့် ပြောင်းလဲနိုင်သော ကုန်ကျစရိတ်များ (Variable costs) ။

• Pricing Logic: ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံသဘောတရားများ။

• Money Separation: ကိုယ်ပိုင်ငွေနှင့် လုပ်ငန်းသုံးငွေကို သီးခြားစီထားရှိခြင်း။

သင်သည် စာရင်းကိုင်တစ်ယောက် ဖြစ်စရာမလိုသော်လည်း ငွေသည် မည်သည့်နေရာမှ ဝင်လာပြီး မည်သည့်နေရာသို့ ထွက်သွားသည်ကို တိကျစွာ သိရှိထားရပါမည်။

၂။ မရေရာမှုများကြားမှ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်း (Decision-Making Under Uncertainty)

ဝန်ထမ်းများသည် များသောအားဖြင့် လမ်းညွှန်မှုများဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချလေ့ရှိသည်။ သို့သော် လုပ်ငန်းရှင်များသည် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ဆုံးဖြတ်ရလေ့ရှိသည် -

• အချက်အလက် အပြည့်အစုံမရရှိသော အချိန်များတွင်။

• အချိန်ဖိအား (Time pressure) များအောက်တွင်။

• မိမိကိုယ်ပိုင်ငွေကြေး ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေရှိသော အခြေအနေများတွင်။

အလေ့အကျင့်ပြုထားသင့်သည်များမှာ -

• စွန့်စားရနိုင်ခြေ (Risk) ကို သုံးသပ်ခြင်း။

• ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော ယူဆချက်များ ပြုလုပ်ခြင်း။

• ပြီးပြည့်စုံမှုမရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လက်ခံပြီး လိုအပ်သလို အမြန်ဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း။

ပြီးပြည့်စုံသော အချက်အလက်ရရှိရန် စောင့်ဆိုင်းနေခြင်းသည် သတိထား၍ လုပ်ဆောင်ခြင်းထက် ပိုမိုအန္တရာယ်များနိုင်ပါသည်။

၃။ အရောင်းနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု စွမ်းရည်များ (Sales and Communication Skills)

လုပ်ငန်းရှင်တိုင်းသည် မိမိကြိုက်သည်ဖြစ်စေ၊ မကြိုက်သည်ဖြစ်စေ အရောင်းသမား (Salesperson) တစ်ဦး ဖြစ်လာရပါမည်။ သင်သည် အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်ရပါမည် -

• မိမိ၏ စီးပွားရေးအကြံဉာဏ်ကို ရှင်းလင်းစွာ ပြောပြနိုင်ခြင်း။

• ဖောက်သည်များ၊ မိတ်ဖက်များနှင့် ကုန်ကြမ်းပေးသွင်းသူများကို ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်ခြင်း။

• ငြင်းပယ်ခံရမှုများကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဆန်ဆန် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း။

ကောင်းမွန်သော ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုသည် ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်ပေးပြီး၊ ယုံကြည်မှုသည် လုပ်ငန်းတိုးတက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

၄။ အချိန်နှင့် မိမိကိုယ်ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Time and Self-Management)

ဝန်ထမ်းဘဝတွင် သင့်အချိန်များကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်ပေးထားပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော် လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးအနေဖြင့် သင့်ကိုယ်သင် စီမံခန့်ခွဲရပါမည်။ 

အဓိက ကျွမ်းကျင်မှုများမှာ -

• အရေးကြီးသော အလုပ်များကို ဦးစားပေးသတ်မှတ်ခြင်း။

• အာရုံလွဲမှားစေသော အရာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။

• စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် လုပ်ငန်းပမာဏကို ထိန်းညှိခြင်း။

• ကြီးကြပ်သူမရှိဘဲ မိမိကိုယ်ကို စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းခြင်း။

စနစ်တကျ တည်ဆောက်ထားမှုမရှိဘဲ လွတ်လပ်ခွင့်ရနေခြင်းသည် ရလဒ်ဆိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေလေ့ ရှိသည်။

၅။ ပြဿနာဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းနှင့် လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်တတ်ခြင်း (Problem-Solving and Adaptability)

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် စိန်ခေါ်မှုများကို အမြဲရင်ဆိုင်နေရတတ်သည် -

• ဝန်ထမ်းရေးရာ ကိစ္စရပ်များ။

• ဖောက်သည်များ၏ တိုင်ကြားချက်များ။

• ငွေကြေးလည်ပတ်မှု အခက်အခဲများ။

• ဈေးကွက်ပြောင်းလဲမှုများ။

အောင်မြင်သော လုပ်ငန်းရှင်များသည် -

• ဖိအားအောက်တွင် တည်ငြိမ်စွာနေနိုင်သည်။

• အပြစ်တင်ခြင်းထက် အဖြေရှာခြင်းကိုသာ အာရုံစိုက်သည်။

• အစီအစဉ်များ လွဲချော်သွားသည့်အခါ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲလုပ်ကိုင်နိုင်သည်။

ပြီးပြည့်စုံသော အစီအစဉ်တစ်ခု (Perfect Plan) ထက် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိခြင်း (Flexibility) က ပိုမိုတန်ဖိုးရှိပါသည်။

၆။ ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေး စွမ်းရည် (Leadership and People Skills)

လုပ်ငန်းအသေးစား ဖြစ်ပါစေ၊ ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် လိုအပ်ပါသည်။ သင်ယူထားသင့်သည်များမှာ -

• အခြားသူများကို စိတ်အားထက်သန်အောင် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း။

• ရှင်းလင်းပြတ်သားသော ညွှန်ကြားချက်များ ပေးခြင်း။

• ပဋိပက္ခများကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဆန်ဆန် ဖြေရှင်းခြင်း။

• မျှော်မှန်းချက်များနှင့် စံနှုန်းများကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း။

ခေါင်းဆောင်မှုဆိုသည်မှာ အာဏာပြခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဩဇာသက်ရောက်မှုရှိခြင်း (Influence) နှင့် တာဝန်ယူမှုရှိခြင်း (Responsibility) သာ ဖြစ်ပါသည်။

၇။ လေ့လာသင်ယူလိုစိတ်နှင့် နှိမ့်ချတတ်ခြင်း (Learning Mindset and Humility)

အရေးကြီးဆုံး ကျွမ်းကျင်မှုမှာ "စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာသင်ယူခြင်း" ဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ငန်းရှင်များသည် -

• အမှားများကို လက်ခံရမည်။

• အကြံဉာဏ်ရယူရမည်။

• မိမိကျွမ်းကျင်မှုများကို ပုံမှန် အဆင့်မြှင့်တင်နေရမည်။

• အကြံဉာဏ်သစ်များကို အမြဲလက်ခံစဉ်းစားရမည်။

စီးပွားရေးအောင်မြင်မှုသည် အရာရာကို သိရှိနားလည်နေသူများ (Know-it-alls) အတွက်မဟုတ်ဘဲ၊ လေ့လာသင်ယူသူများ (Learners) အတွက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

စီးပွားရေးပညာရပ်များက ကူးပြောင်းမှုကာလအတွက် ဘာတွေသင်ပေးသလဲ။

BBA နှင့် MBA ကဲ့သို့သော ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ပရိုဂရမ်များသည် အောက်ပါအချက်များကို အဓိကထား သင်ကြားပေးပါသည် -

• လက်တွေ့ကျသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း။

• ဘဏ္ဍာရေးနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်ခြင်း။

• ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး။

• စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင် စိတ်ဓာတ် (Entrepreneurial mindset)။

ဤသင်တန်းများသည် ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် အမှားကြီးကြီးမားမား မလုပ်မိမီနှင့် စွန့်စားမှုများ မပြုလုပ်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

အလုပ်မထွက်မီ သင့်ကိုယ်သင် မေးမြန်းသင့်သော မေးခွန်းများ

၁။ မရေရာမှုတွေကို ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိဘဲ ငါစီမံခန့်ခွဲနိုင်သလား။ 

၂။ အခြေခံ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေးသဘောတရားတွေကို ငါနားလည်သလား။ 

၃။ ငါ့ရဲ့ စိတ်ကူးတွေကို ရောင်းချဖို့ (တင်ပြဖို့) အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီလား။ 

၄။ ငါ့အချိန်နဲ့ ငါ့ရဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှုကို ကိုယ်တိုင်စီမံနိုင်စွမ်း ရှိသလား။ 

၅။ စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာသင်ယူဖို့ အဆင်သင့်ပြင်ထားသလား။

ရိုးသားသော အဖြေများက ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေပါလိမ့်မည်။

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့်ဆိုရလျှင်-

“အလုပ်ထွက်လိုက်ဖို့ လွယ်ပါတယ်။ သို့သော် ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု တည်ဆောက်ဖို့ကတော့ မလွယ်ကူပါ။”

အအောင်မြင်ဆုံးသော စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်များသည် လောလော လောလော လုပ်ဆောင်သူများ မဟုတ်ဘဲ၊ ဂရုတစိုက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်သူများသာ ဖြစ်ပါသည်။

“လက်ရှိအလုပ်ကို ပင်ပန်းလို့ ထွက်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ ဆိုမှသာ ထွက်ပါ။”