လုပ်ငန်းရှင်အများစု လက်တွေ့အထိနာပြီးမှ ရနိုင်တဲ့ သင်ခန်းစာတွေကို BBA ကျောင်းသားတွေက ဘယ်လို ကြိုတင်လေ့လာခွင့်ရသလဲ

မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောင်မြင်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အများစုသည် လုပ်ငန်းရှင်များ၏ နှစ်ပေါင်းများစွာသော အတွေ့အကြုံ၊ ဇွဲလုံ့လနှင့် ပေးဆပ်အနစ်နာခံမှုများအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

သို့သော်လည်း လုပ်ငန်းရှင်အများစု ဝန်ခံလေ့ရှိသည့် စကားတစ်ခွန်းမှာ -

"ဒီအချက်တွေကိုသာ စောစောစီးစီး သိခဲ့မယ်ဆိုရင် အမှားအများကြီးကို ရှောင်ရှားနိုင်ခဲ့မှာပါ။"

ဤဆောင်းပါးတွင် BBA (စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဘွဲ့) ကျောင်းသားများ အတန်းထဲတွင် စောစီးစွာ သင်ယူထားကြသော်လည်း၊ မြန်မာလုပ်ငန်းရှင်အများစုမှာမူ လက်တွေ့နယ်ပယ်တွင် ငွေကုန်ကြေးကျများသော အမှားများကြုံပြီးမှသာ သင်ယူတတ်မြောက်ရသည့် အချက်များကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

၁။ အမြတ်ငွေ (Profit) နှင့် လက်ငင်းငွေသား (Cash) မတူညီပါ။

BBA ပရိုဂရမ်များ၏ ပထမဆုံး သင်ခန်းစာများထဲမှ တစ်ခုမှာ အမြတ်ငွေ (Profit) နှင့် ငွေစီးဆင်းမှု (Cash Flow) တို့၏ ကွာခြားချက်ပင် ဖြစ်သည်။

လုပ်ငန်းရှင်အများစု ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်မှာ -

• ရောင်းအားမြင့်မားခြင်း

• စာရွက်စာတမ်းပေါ်တွင် အမြတ်များနေခြင်း

• သို့သော် ကုန်ကျစရိတ်များကို ပေးချေရန် လက်ထဲတွင် ငွေမရှိခြင်း

BBA ကျောင်းသားများ အစောတည်းက နားလည်ထားသည်မှာ -

• လုပ်ငန်းတစ်ခု ရှင်သန်လည်ပတ်နိုင်ရန် ငွေသား (Cash) ကသာ အဓိကဖြစ်သည်။

• အမြတ်ငွေ (Profit) တစ်ခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်ပါ။

ဤသဘောတရားကို နားလည်ထားခြင်းက ကြီးမားသော ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းများမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။

၂။ စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းသည် "မဟာဗျူဟာ" ကျရမည် (စိတ်ခံစားချက်ဖြင့် မဆုံးဖြတ်ရ။)

မြန်မာ့လုပ်ငန်းအများစုသည် မိမိကုန်ပစ္စည်းစျေးနှုန်းကို အောက်ပါအချက်များအပေါ် မူတည်၍ သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။

• ပြိုင်ဘက်များ၏ စျေးနှုန်း

• ဖောက်သည်များ၏ ဖိအားပေးမှု

• ရောင်းအားကျသွားမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း

BBA စျေးကွက်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးသင်တန်းများတွင် အောက်ပါတို့ကို သင်ကြားပေးသည် -

• ကုန်ကျစရိတ်အခြေခံ စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်း (Cost-based pricing)

• တန်ဖိုးအခြေခံ စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်း (Value-based pricing)

• ရေရှည်အမြတ်အစွန်းအတွက် စီမံခြင်း (Long-term margin planning)

“စျေးနှုန်းချိုသာလွန်းခြင်းက လုပ်ငန်းကောင်းတစ်ခုကို ပျက်စီးစေနိုင်ကြောင်း ကျောင်းသားများ နားလည်ထားကြသည်။”

၃။ ဖောက်သည်များသည် "အရောင်းအဝယ်တစ်ခု" မဟုတ်ပါ၊ တန်ဖိုးရှိသော "ရတနာ" များဖြစ်သည်။

လက်တွေ့တွင် လုပ်ငန်းအများစုသည် ယနေ့ရရှိမည့် အရောင်း (Sale) ကိုသာ အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။

BBA ကျောင်းသားများ သင်ယူရသည်မှာ -

• Customer Lifetime Value (ဖောက်သည်တစ်ဦးမှ မိမိလုပ်ငန်းသက်တမ်းတစ်လျှောက် ပေးနိုင်သော တန်ဖိုး)

• ဖောက်သည်ဟောင်းများအား ထိန်းသိမ်းခြင်း (Retention strategies)

• ဆက်ဆံရေးအခြေပြု စျေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း (Relationship marketing)

“ဖောက်သည်သစ်တစ်ဦးကို ရှာဖွေခြင်းထက် လက်ရှိဖောက်သည်ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းက ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုသက်သာကြောင်း သူတို့ နားလည်ထားကြသည်။”

၄။ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ခြင်းထက် "စနစ် (System)" ရှိခြင်းက ပိုအရေးကြီးသည်။

လုပ်ငန်းရှင်အများစု အချိန်ကုန်ခံ ပင်ပန်းခံနေရခြင်းမှာ အောက်ပါအကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်သည် -

• လုပ်ငန်းစဉ်များ ရှင်းလင်းမှုမရှိခြင်း

• ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းအတွက် ဝန်ထမ်းများက လုပ်ငန်းရှင်ကိုသာ စောင့်ဆိုင်းနေရခြင်း

• စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိခြင်း

BBA ကျောင်းသားများ လေ့လာထားသည်မှာ -

• လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု စနစ်များ (Operational systems)

• စံလုပ်ငန်းစဉ်များ (Standard Operating Procedures)

• တာဝန်ခွဲဝေခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း (Delegation and control)

“လုပ်ငန်းရှင် ကိုယ်တိုင်မရှိသည့်တိုင်အောင် လုပ်ငန်းက ကောင်းမွန်စွာ လည်ပတ်နေသင့်ပါသည်။”

၅။ ဝန်ထမ်းရေးရာ ပြဿနာများသည် စီးပွားရေး ပြဿနာများဖြစ်သည်။

ဝန်ထမ်း အဝင်အထွက်များခြင်း (Staff turnover) သည် မြန်မာ့ အသေးစားနှင့် အလတ်စား လုပ်ငန်းများ (SMEs) တွင် တွေ့ရများသော ပြဿနာကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

BBA ပရိုဂရမ်များတွင် အောက်ပါတို့ကို သင်ကြားပေးသည် -

• အခြေခံ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှု (HR Management)

• ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် ဝန်ထမ်းများကို စိတ်ဓာတ်ခွန်အားပေးခြင်း

• လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် အကဲဖြတ်ခြင်း

လုပ်ငန်းရှင်အများစုသည် ဝန်ထမ်းကောင်းများကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရပြီးမှသာ ဤအချက်ကို သတိပြုမိတတ်ကြသည်။

၆။ မဟာဗျူဟာမပါသော တိုးချဲ့ခြင်းသည် အန္တရာယ်များလှသည်။

လုပ်ငန်းအများစု ကြီးထွားလာပုံမှာ -

• အလွန်လျင်မြန်လွန်းခြင်း

• ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု မရှိခြင်း

• အရင်းအနှီးဖွဲ့စည်းပုံကို သုံးသပ်မှု မရှိခြင်း

BBA မဟာဗျူဟာ ဘာသာရပ်များက အောက်ပါတို့ကို အလေးပေးသည် -

• ထိန်းချုပ်မှုရှိသော တိုးတက်မှု (Controlled growth)

• စွန့်စားရမှုများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Risk management)

• မဟာဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း

“မြန်ဆန်စွာ ကြီးထွားခြင်းထက် ပညာသားပါပါ ကြီးထွားခြင်းက ပိုမိုအရေးကြီးပါသည်။”

၇။ "ထင်ကြေး" ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "အချက်အလက်" ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ပါ။

အတွေ့အကြုံသည် တန်ဖိုးရှိသော်လည်း၊ အချက်အလက် (Data) က အမှားများကို လျှော့ချပေးသည်။

BBA ကျောင်းသားများ အနေဖြင့် -

• ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းများ ဖတ်ရှုခြင်း

• ခေတ်ရေစီးကြောင်းများကို သုံးသပ်ခြင်း

• အခြေခံ စျေးကွက်သုတေသန ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်တတ်ကြသည်။

“မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ထင်ရာမြင်ရာယူဆချက်များမှတဆင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ခိုင်မာသော သတင်းအချက်အလက်များမှ လာပါသည်။”

မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အဘယ်ကြောင့် အရေးပါသနည်း။

မြန်မာလုပ်ငန်းရှင်များသည် ပင်ကိုယ်စွမ်းရည်ရှိပြီး ကြံ့ခိုင်မှုရှိကြသည်။

သို့သော်လည်း စနစ်ကျသော စီးပွားရေးအသိပညာ အားနည်းချက်ကြောင့် တူညီသော ပြဿနာများကို ထပ်ကာထပ်ကာ ရင်ဆိုင်နေရလေ့ရှိသည်။ BBAတွင် သင်ကြားကြရမည့် ပညာရပ်များသည် ထိုကဲ့သို့ အချိန်ကုန် လူပန်းစေသော သင်ယူမှုကာလ (Learning curve) ကို တိုတောင်းသွားစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ပညာရေး နှင့် အတွေ့အကြုံ - အကောင်းဆုံး ပေါင်းစပ်မှု

စီးပွားရေးပညာ သင်ယူခြင်းသည် လက်တွေ့အတွေ့အကြုံကို အစားထိုးနိုင်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။

သို့သော် ၎င်းသည် သင့်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ သင်ယူနိုင်ရန်နှင့် ဆုံးရှုံးမှုနည်းပါးအောင် ပြင်ဆင်ပေးပါသည်။ အားအကောင်းဆုံး စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များသည် -

• လက်တွေ့အတွေ့အကြုံ

• စာတွေ့ နားလည်တတ်ကျွမ်းမှု နှင့်

• စဉ်ဆက်မပြတ် လေ့လာသင်ယူမှု တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

အနှစ်ချုပ်ရသော်-

စီးပွားရေးအမှားအများစုသည် ကြိုးစားမှုမရှိခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ သိသင့်သိထိုက်သည်များကို မသိ နားမလည်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါသည်။

BBA ကျောင်းသားများသည် လုပ်ငန်းရှင်များ လက်တွေ့တွင် အရှုံးခံ၍ သင်ယူခဲ့ရသော သင်ခန်းစာများကို စာသင်ခန်းထဲတွင် ကြိုတင်လေ့လာခွင့် ရရှိနိုင်ကြပါသည်။ စောစီးစွာ လေ့လာ သင်ယူခြင်းက ပိုမိုခိုင်မာပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို တည်ဆောက်နိုင်ကြမည် ဖြစ်ပါသည်။