မြန်မာက Online Shop အများစု ၁ နှစ်အတွင်း ဘာကြောင့် ရပ်သွားကြသလဲ

လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ်ကဏ္ဍသည် အရှိန်အဟုန် ဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့သည်။

Facebook, Messenger နှင့် Viber ကဲ့သို့သော လူမှုကွန်ရက် ပလက်ဖောင်းများကြောင့် မည်သူမဆို အရင်းအနှီးအနည်းငယ်ရှိရုံဖြင့် အွန်လိုင်းဆိုင်တစ်ဆိုင် စတင်ရန် အလွန်လွယ်ကူလာသည်။ သို့သော်လည်း အွန်လိုင်းဆိုင်အများစုသည် ဖွင့်လှစ်ပြီး ၁ နှစ်မပြည့်မီမှာပင် ပျောက်ကွယ်သွားတတ် ကြသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် ထိုကဲ့သို့ ကျရှုံးရခြင်း အကြောင်းရင်းများနှင့် အနာဂတ်လုပ်ငန်းရှင်များ အနေဖြင့် ဤအမှားမျိုးကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် BBA (စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဘွဲ့) ၏ စွန့်ဦးတီထွင်မှု (Entrepreneurship) သင်ခန်းစာများတွင် မည်သို့ သင်ကြားပေးသည်ကို ရှင်းလင်းတင်ပြထားပါသည်။

စတင်ရန် လွယ်ကူသော်လည်း ရေရှည်ရပ်တည်ရန် ခက်ခဲပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အွန်လိုင်းဆိုင်တစ်ဆိုင် စတင်ဖွင့်လှစ်ရန် အောက်ပါအချက်များလောက်သာ လိုအပ်လေ့ရှိသည် -

• Facebook Page တစ်ခု

• ဖုန်းနံပါတ်တစ်ခု

• အခြေခံ ကုန်ပစ္စည်းရှာဖွေရရှိသည့်အရင်းမြစ် (Sourcing)

သို့သော် ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု လည်ပတ်ရန်အတွက် "အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချခြင်း" ထက် များစွာပိုမို လိုအပ်ပါသည်။

၁။ စစ်မှန်သော စီးပွားရေးစီမံချက် (Business Plan) မရှိခြင်း

အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချသူ အများစုသည် အောက်ပါတို့ မပါရှိဘဲ လုပ်ငန်းစတတ်ကြသည် -

• ရှင်းလင်းသော ပစ်မှတ်စျေးကွက် (Target Market) မရှိခြင်း၊

• စျေးနှုန်းသတ်မှတ်မှု ဗျူဟာ (Pricing Strategy) မရှိခြင်း၊

• ကုန်ကျစရိတ် တွက်ချက်မှု မရှိခြင်း၊

• လုပ်ငန်းတိုးချဲ့မည့် လျာထားအစီအစဉ် မရှိခြင်း၊

သူတို့သည် မနက်ဖြန်အတွက် စီးပွားရေးတစ်ခု တည်ဆောက်ခြင်းထက် ယနေ့ရောင်းရဖို့ကိုသာ အာရုံစိုက်နေကြသည်။

BBA သင်ခန်းစာ။ စီမံချက်မရှိသော လုပ်ငန်းတစ်ခုသည် မဟာဗျူဟာ မဟုတ်ဘဲ၊ စွန့်စားမှုသက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်း ကျောင်းသားများ သင်ယူရသည်။

၂။ ငွေစီးဆင်းမှု စီမံခန့်ခွဲမှု (Cash Flow Management) ညံ့ဖျင်းခြင်း

အွန်လိုင်းဆိုင် အများစုသည် -

• အမြတ်နည်းနည်းယူ၍ ရောင်းခြင်း၊

• ငွေပေးချေမှု ကြန့်ကြာသည်ကို လက်ခံခြင်း၊

• လုပ်ငန်းသုံးငွေနှင့် ကိုယ်ပိုင်ငွေ ရောနှောသုံးစွဲခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်တတ်ကြသည်။

လအနည်းငယ် ကြာသောအခါ -

• ပစ္စည်းပြန်ဖြည့်ရန် (Restock)၊

• ပို့ဆောင်ခ (Delivery fees) ရှင်းရန်၊

• ကြော်ငြာစရိတ် (Marketing costs) ပေးရန် ငွေကြေးအခက်အခဲ ဖြစ်လာတတ်သည်။

BBA သင်ခန်းစာ။    ရောင်းအားပမာဏ (Sales Volume) ထက် လက်ငင်းငွေစီးဆင်းမှု (Cash Flow) က ပိုအရေးကြီးကြောင်း ကျောင်းသားများ အစောတည်းက နားလည်ထားကြသည်။

၃။ စျေးနှုန်းတစ်ခုတည်းဖြင့်သာ ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း

မြန်မာ့အွန်လိုင်းစျေးကွက်သည် ပြိုင်ဆိုင်မှု အလွန်ပြင်းထန်သည်။ ရောင်းသူအများစုသည် -

• စျေးလျှော့ရောင်းခြင်း၊

• ပြိုင်ဘက်များကို လိုက်တုခြင်း၊

• ပရိုမိုးရှင်းများကို အဆက်မပြတ် လုပ်ခြင်းဖြင့် ရပ်တည်ရန် ကြိုးစားကြသည်။

ဤသည်က အောက်ပါတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် -

• အမြတ်ငွေ နည်းပါးခြင်း (Thin margins)၊

• မောပန်းနွမ်းနယ်လာခြင်း၊

• ဖောက်သည် သစ္စာရှိမှု (Brand Loyalty) မရရှိခြင်း၊

BBA သင်ခန်းစာ။   စျေးနှုန်းတစ်ခုတည်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ တန်ဖိုး (Value)၊ ယုံကြည်မှု (Trust) နှင့် နေရာယူမှု (Positioning) တို့ဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ရန် သင်ကြားပေးသည်။

၄။ ကုန်ပစ္စည်းသာရှိပြီး အမှတ်တံဆိပ် (Brand) မရှိခြင်း

ကျရှုံးသွားသော အွန်လိုင်းဆိုင်အများစုသည် -

• ဆင်တူသော ပစ္စည်းများကို ရောင်းကြသည်။

• ဆင်တူသော ဓာတ်ပုံများကို သုံးကြသည်။

• ဆင်တူသော စာသားများကို ရေးကြသည်။

ထို့ကြောင့် ဖောက်သည်များက သူတို့ကို မမှတ်မိကြပါ။

BBA သင်ခန်းစာ။    အသေးစား Startup လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ Branding သည် အရေးကြီးကြောင်း သင်ယူရသည် (ရှင်းလင်းသော ဝိသေသ၊ ခိုင်မာသော သတင်းစကား၊ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ခြင်း)။

၅။ ဖောက်သည် ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ယုံကြည်မှု အားနည်းခြင်း

Reply ပြန်တာနောက်ကျခြင်း၊ မူဝါဒများ မရှင်းလင်းခြင်းနှင့် ရောင်းပြီးနောက် ဝန်ဆောင်မှု (After-Sales-Service) ညံ့ဖျင်းခြင်းတို့သည် ယုံကြည်မှုကို လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးစေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖောက်သည်များသည် အောက်ပါတို့ကို အလွန်အားကိုးကြသည် -

• Reviews (သုံးသပ်ချက်များ)

• Comments (မှတ်ချက်များ)

• Word-of-mouth (တစ်ဦးစကား တစ်ဦးနား)

Customer တစ်ဦး ၏ အတွေ့အကြုံဆိုး တစ်ခုကြောင့် အနာဂတ် အရောင်းများစွာ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်သည်။

၆။ စနစ် (System) မရှိဘဲ ပိုင်ရှင်တစ်ဦးတည်းအပေါ်သာ မှီခိုနေခြင်း

အွန်လိုင်းဆိုင် အများစုသည် လူတစ်ယောက်တည်းအပေါ် မှီခိုနေရသည် -

• အော်ဒါလက်ခံခြင်း၊

• စာပြန်ခြင်း၊

• ပို့ဆောင်ခြင်း၊

• ငွေစာရင်းကိုင်ခြင်း၊

ပိုင်ရှင် မအားလပ်ပါက သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနေပါက လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ရပ်တန့်သွားသည်။

BBA သင်ခန်းစာ။   လုပ်ငန်းအသေးစား ဖြစ်ပါစေ စနစ်များနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ (Systems and Processes) ထားရှိခြင်း၏ အရေးပါပုံကို သင်ကြားပေးသည်။

၇။ လေ့လာသင်ယူမှုနှင့် လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲမှု မရှိခြင်း

စျေးကွက်များသည် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲနေသည် -

• ဖောက်သည်များ၏ အပြုအမူ ပြောင်းလဲခြင်း၊

• ပလက်ဖောင်းများ၏ စည်းမျဉ်းများ (ဥပမာ - Facebook algorithm) ပြောင်းလဲခြင်း

• ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်း၊

ရောင်းသူအများစုသည် ဆိုင်ဖွင့်ပြီးနောက် ဆက်လက်လေ့လာရန် မေ့လျော့နေတတ်ကြသည်။ အောင်မြင်သော လုပ်ငန်းရှင်များသည် ရလဒ်များကို အမြဲသုံးသပ်ပြီး၊ လုပ်ငန်းစဉ်များကို မြှင့်တင်ကာ ဗျူဟာများကို ပြောင်းလဲကျင့်သုံးလေ့ရှိသည်။

BBA ၏ စွန့်ဦးတီထွင်မှု ဘာသာရပ်များက မည်သို့ ကွဲပြားစွာ သင်ကြားပေးသနည်း။

BBA ပရိုဂရမ်များသည် ကျောင်းသားများကို အောက်ပါတို့အတွက် ပြင်ဆင်ပေးသည် -

• စီးပွားရေး အိုင်ဒီယာကို လက်တွေ့ဆန်းစစ်ခြင်း (Validate business ideas)၊

• ဘဏ္ဍာရေး အန္တရာယ်များကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊

• လုပ်ငန်းတိုးချဲ့နိုင်သော စနစ်များ (Scalable systems) တည်ဆောက်ခြင်း၊

• ဖောက်သည်များကို နက်ရှိုင်းစွာ နားလည်ခြင်း၊

• ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုအတွက် စီမံကိန်းချခြင်း၊

ငွေမဆုံးရှုံးမီ ကြိုတင်သင်ယူခြင်းသည် ကျရှုံးပြီးမှ သင်ခန်းစာယူခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်ပါသည်။

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့်-

မြန်မာနိုင်ငံရှိ Online Shop အများစု ကျရှုံးရခြင်းသည် အိုင်ဒီယာ မကောင်းသောကြောင့် မဟုတ်ပါ။ လုပ်ငန်းတစ်ခုအနေဖြင့် ရပ်တည်ရန် "ပြင်ဆင်မှု မရှိသောကြောင့်" ဖြစ်ပါသည်။

"အွန်လိုင်းမှာ ဈေးရောင်းရတာ လွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်မှန်တဲ့ စီးပွားရေးတစ်ခု တည်ဆောက်ဖို့ ကတော့ အသိပညာ၊ စီမံကိန်းဆွဲခြင်းနဲ့ စည်းမျဥ်းစည်းကမ်းတို့ ရှိဖို့ လိုပါတယ်။"

စွန့်ဦးတီထွင်မှု ပညာရပ်သည် အွန်လိုင်းဈေးရောင်းသူ (Online Sellers) အဆင့်မှ ရေရှည်တည်တံ့သော လုပ်ငန်းရှင် (Business Owners) အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။